Day Special

વ્યાજદરમાં વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ વચ્ચે દુનિયાભરમાં બોન્ડની યીલ્ડ વધી

વ્યાજદરમાં વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ વચ્ચે દુનિયાભરમાં બોન્ડની યીલ્ડ વધી content image 12261176 5a01 4606 b5f7 5060dae790c0 - Shakti Krupa | News About India

– કોરોના મહામારી બાદ બેફામ થયેલી મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવા માટે દુનિયાભરની મધ્યસ્થ બેન્કો વ્યાજદરો વધારવાની વિચારણા કરી રહી છે જેમાં ભારત પણ બાકાત નથી

બોન્ડની યીલ્ડમાં વધારો એ દેશમાં ઊંચો ફુગાવો, વધતા રાજકોષીય ખાધ, વેપાર ખાધ, ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન વૃદ્ધિમાં ચિંતા અને બેંકોના ક્રેડિટ – ટુ – ડિપોઝિટ રેશિયોમાં વૃદ્ધિને આભારી છે.

હવે બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો એ ઇક્વિટી રોકાણકારોને કેવી રીતે અસર કરશે તેના વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરીએ. બોન્ડ અને બોન્ડ યીલ્ડ શું છે? બોન્ડ્સ મૂળભૂત રીતે ઋણની પાવતી છે જેમાં એક રોકાણકાર નાણાં ઉધાર આપે છે જે સામાન્ય રીતે કોર્પોરેટ અથવા સરકાર હોય છે. સરળ શબ્દોમાં કહીયે તો બોન્ડ એ ધિરાણ આપવાનું માધ્યમ છે, જે કોર્પોરેટ્સ અને સરકાર જેવી વિવિધ સંસ્થાઓને બજારમાંથી ભંડોળ એકત્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.

બોન્ડમાં પણ શેરની જેમ વેપાર થાય છે. જેમ જેમ કંપનીઓ/સરકાર નાણાં એકત્ર કરવા માટે બોન્ડ બહાર પાડે છે, તેઓ બોન્ડધારકોને નિશ્ચિત વ્યાજ ચૂકવે છે જે કૂપન રેટ તરીકે ઓળખાય છે.  બોન્ડમાં શેરની જેમ જ ટ્રેડિંગ થતુ હોવાથી રિટર્ન મળે છે. આ રિટર્ન કે વળતરને બોન્ડ યીલ્ડ કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ રોકાણકાર રૂ. ૧૦,૦૦૦ના મૂલ્યના ૧૦-વર્ષના બોન્ડ ૫%ના કૂપન રેટ પર ખરીદે છે, તો તેને દર વર્ષે રૂ. ૫૦૦નું વ્યાજ મળશે. પરંતુ ટ્રેડિંગ દરમિયાન જો બોન્ડની કિંમત રૂ. ૮,૦૦૦ થઇ જાય તો તમારી યીલ્ડ કે વળતર ૬.૨૫% (રૂ.૫૦૦/રૂ.૮૦૦૦ * ૧૦૦) થઈ જશે.

આમ, બોન્ડની યીલ્ડ અને કિંમત વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરે છે, જ્યારે બોન્ડના ભાવ વધે છે ત્યારે યીલ્ડ ઘટે છે અને જ્યારે બોન્ડના ભાવ ઘટે ત્યારે યીલ્ડ વધે છે. 

યીલ્ડ શા માટે વધી રહી છે? 

બોન્ડ યીલ્ડમાં વૃદ્ધિ પાછળ કેટલાક પરિબળો મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. આર્થિક રિક્વરીની આશા, મોટા પ્રમાણમાં રસીકરણના પગલે મુખ્યત્વે બોન્ડની યીલ્ડ વધી રહી છે. આમ આર્થિક રિકવરીની આશા પાછળ ફુગાવાનો દર પણ ઉંચે જઇ રહ્યો છે. વધતા જતા ફુગાવાને કારણે બોન્ડના ભાવ નીચે જાય છે, જેથી યીલ્ડ વધે છે. ઉપરાંત વૈશ્વિક બજારોમાં ક્ડ ઓઈલની કિંમતો સાત વર્ષની નવી ઉંચી સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે જે કોર્પોરેટ કંપનીઓ, સામાન્ય લોકો અને સરકાર માટે ચિંતાનો વિષય છે.

રોકાણકારોની દ્રષ્ટિએ બોન્ડ યીલ્ડમાં વૃદ્ધિની ઇક્વિટી રોકાણકારો પર થતી અસરોનું અવલોકન કરીયે તો બોન્ડની વધતી જતી યીલ્ડને કારણે ઘણી બેંકોએ તેમના ધિરાણ દરમાં વધારો કરવાનું શરૂ કર્યું છે.  જેમ જેમ બોન્ડની યીલ્ડ વધશે, તેમ-તેમ  બેંકો થાપણો પર ચૂકવાતા વ્યાજના દરમાં વધારો કરે તેવી અપેક્ષા છે. તેની ભરપાઈ કરવા માટે બેન્કો લોનના વ્યાજદર વધારશે. આમ, કંપનીઓને ઊંચા વ્યાજે લોન લેવાની ફરજ પડી શકે છે જેની અસર તેમના પ્રોજેક્ટ્સ અને છેવટે નફા પર પડશે. 

મૂડીનો ખર્ચ કે પડતર એ ઇક્વિટીના કોસ્ટ અને ડેટના કોસ્ટનો સરેરાશ ભારાંક છે. જો બોન્ડની યીલ્ડ વધે છે તો તેનો અર્થ એ કે મૂડીની કિંમત વધે છે અને તેથી વર્તમાન મૂલ્યાંકન વધુ નિરાશાજનક છે. ભૂતકાળના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે જ્યારે પણ બોન્ડની યીલ્ડ વધે છે, ત્યારે મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારો સહિતના રોકાણકારો ઇક્વિટી માર્કેટમાં કરેલુ રોકાણ પાછું ખેંચી લેવાનું પસંદ કરે છે અને બોન્ડ્સ તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આ અપેક્ષિત હતું અને તે એ પણ સૂચવે છે કે કોવિડ-૧૯ વાયરસની મહામારીના નવા વેરિઅન્ટનું સંક્રમણ ચાલુ હોવા છતાં દેશ અને સમગ્ર વિશ્વમાં રિકવરીની ગતિ સુધરી રહી છે અને યોગ્ય દિશામાં આગળ વધી રહી છે.

ઇન્વેસ્ટમેન્ટ મેટ્રિક્સ

  • બોન્ડ યીલ્ડમાં વૃદ્ધિ એ ઉંચો ફુગાવો, વધતી જતી રોજકોષીય અને વેપારખાધને આભારી છે
  • કંપનીઓ/સરકાર નાણાં એકત્ર કરવા માટે બોન્ડ ઇશ્યૂ કરે છે, તેઓ કુપન રેટ તરીકે ઓળખાતું નિશ્ચિત વ્યાજ ચૂકવે છે.
  • બોન્ડની યીલ્ડ અને ભાવ વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરે છે, જ્યારે બોન્ડના ભાવ વધે છે ત્યારે યીલ્ડ ઘટે છે અને તેનાથી વિપરીત
  • જો ધિરાણદર વધે તો કંપનીઓએ ઊંચા વ્યાજે લોન લેવી પડે જે તેમના નફા પર પ્રતિકુળ અસર પાડે છે
  • જો બોન્ડની યીલ્ડ વધે તો કંપનીઓનો મૂડી કે લોનનો ખર્ચ પણ વધે છે જે તેમના મૂલ્યાંકનને પ્રભાવિત કરે છે
  • ઉંચી યીલ્ડ ઓફરિંગના પગલે RBIને બોન્ડની બીડ રદ કરવાની ફરજ પડી

તાજેતરમાં રજૂ થયેલા યુનિયન બજેટમાં વિક્રમી બોરોઇંગ પ્રસ્તાવને પગલે બોન્ડની યીલ્ડ વધતા રિઝર્વ બેન્કને ગત શુક્વારે બે બોન્ડની હરાજી રદ કરવાની ફરજ પડી હતી. સામાન્ય રીતે બજારમાં જ્યારે બોન્ડનો પુરવઠો વધે ત્યારે ઉંચુ વ્યાજ મેળવવા રોકાણકારો પ્રયત્ન કરતા હોય છે. ભારતના ૧૦ વર્ષના સરકારી બોન્ડનું યિલ્ડ શુક્રવારે વધીને ૬.૯૫ ટકા થઈ ગયા હતા, જે જુન ૨૦૧૯ પછીની સૌથી ઉંચી સપાટી છે.

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ ઓક્શનમાં ૨૦૨૬ અને ૨૦૩૫ની પાકતી મુદતના બોન્ડની બિડ સ્વીકારી નથી. એકપણ બિડ ન સ્વીકારવા પાછળ ઉંચી બોન્ડ યિલ્ડ ઓફરિંગ જવાબદાર છે જે આરબીઆઈને પરવળે તેમ નથી. આરબીઆઈએ શુક્રવારે ૨૪,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના ઓફરિંગની સામે માત્ર ૧૦,૫૩૦ કરોડ રૂપિયાની સરકારી જામીનગીરી માટેની બોલી જ સ્વીકારી છે.

Photo of KJMENIYA

KJMENIYA

Hi, I am Kalpesh Meniya from Kaniyad, Botad, Gujarat, India. I completed BCA and MSc (IT) in Sharee Adarsh Education Campus-Botad. I know the the more than 10 programming languages(like PHP, ANDROID,ASP.NET,JAVA,VB.NET, ORACLE,C,C++,HTML etc..). I am a Website designer as well as Website Developer and Android application Developer.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button